
17 พฤศจิกายน 2026 18:52
GISTDA สำรวจและออกแบบตำแหน่งติดตั้งและการคาดการณ์ Flux Footprint ที่อาจจะเกิดขึ้นของระบบตรวจวัด Eddy Covariance ในแปลงนาข้าว จ.พิษณุโลก
GISTDA ดำเนินการสำรวจและออกแบบตำแหน่งติดตั้งระบบตรวจวัด Eddy Covariance ในพื้นที่แปลงนาข้าวบริเวณสำนักงานจัดรูปที่ดินและจัดระบบน้ำเพื่อเกษตรกรรมที่ 4 ตำบลบ้านกร่าง อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการติดตั้งระบบ Eddy Covariance ซึ่งใช้คำนวณการแลกเปลี่ยนก๊าซเรือนกระจก ไอน้ำ และพลังงานระหว่างแปลงนาข้าวกับบรรยากาศ
วันที่ 5–6 ตุลาคม 2569 คณะทำงานจากสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ลงพื้นที่สำรวจความเหมาะสมของพื้นที่ติดตั้งระบบตรวจวัด Eddy Covariance โดยตรวจสอบสภาพแปลงนาข้าว คันนา เส้นทางเข้าถึง และสิ่งกีดขวางโดยรอบ พบว่าพื้นที่เป็นแปลงนาข้าวที่ราบเรียบและเปิดโล่ง มีคันนาแบ่งแปลงย่อยและทางเดินดินที่สามารถเข้าถึงแปลงนาได้ ขณะที่ต้นไม้และสิ่งปลูกสร้างอยู่ห่างออกไปบริเวณขอบพื้นที่ ซึ่งมีลักษณะเหมาะสมต่อการติดตั้งระบบ Eddy Covariance
สำหรับระบบตรวจวัดเป็นระบบ Eddy Covariance ประกอบด้วยเครื่องวัดลมแบบโซนิกสามมิติ (3D sonic anemometer) ทำงานร่วมกับเครื่องวิเคราะห์ก๊าซความถี่สูง (10–20 Hz) เพื่อคำนวณการแลกเปลี่ยนก๊าซเรือนกระจก ไอน้ำ และพลังงาน ระหว่างแปลงนาข้าวกับบรรยากาศ
นอกจากนี้ ยังได้คาดการณ์ Flux footprint ที่อาจจะเกิดขึ้นใช้แบบจำลอง Flux Footprint Prediction (FFP) ประเมินพื้นที่ตามทิศทางลมที่แตกต่างกันในฤดูฝนและฤดูแล้ง โดยกำหนดทิศทางลมตามลักษณะลมมรสุมของจังหวัดพิษณุโลก ผลการคาดการณ์พบว่า ฟลักซ์ที่อาจตรวจวัดได้ร้อยละ 80 คาดว่าจะมาจากพื้นที่ภายในระยะประมาณ 75–100 เมตร และร้อยละ 90 คาดว่าจะมาจากพื้นที่ภายในระยะประมาณ 150–200 เมตรจากเสา ทั้งในฤดูฝนและฤดูแล้ง ซึ่งอยู่ในแปลงนาข้าวทั้งหมด ไม่ทับซ้อนกับหมู่บ้าน ดงไม้ หรือถนน ทั้งนี้ footprint ที่เกิดขึ้นจริงจะแปรผันตามทิศทางลม ความเร็วลม และเสถียรภาพของบรรยากาศในแต่ละช่วงเวลา
จากผลการประเมิน GISTDA ได้เลือกตำแหน่งติดตั้งระบบ Eddy Covariance บนคันนาแนวเหนือ–ใต้ บริเวณกลางกลุ่มแปลงนาข้าวที่มีลักษณะสม่ำเสมอ และหลีกเลี่ยงแอ่งน้ำและพื้นที่ต่างชนิด flux footprint ที่คาดการณ์ร้อยละ 90 อยู่ในแปลงนาข้าวทั้งสองฤดู และอยู่ห่างจากหมู่บ้านและดงไม้ การตั้งเสาบนคันนาไม่กีดขวางการเตรียมดิน การปลูก และการเก็บเกี่ยว และเข้าถึงเพื่อบำรุงรักษาได้ตลอดปีโดยไม่ต้องลงแปลง
ทั้งนี้ การสำรวจและออกแบบตำแหน่งติดตั้งในครั้งนี้ เป็นการเตรียมความพร้อมเพื่อให้ตำแหน่งติดตั้งระบบตรวจวัด Eddy Covariance มีความเหมาะสมกับสภาพพื้นที่และลักษณะของแปลงนาข้าว





